Als je in Nederland om je heen kijkt, lijkt het in eerste instantie niet slecht te gaan. Toch moet je altijd waakzaam zijn om verworven rechten te behouden. Zo vinden werkgevers het een eigen plicht dat je als werknemer weet wat jouw rechten zijn. Als jij je rechten weet en deze opeist, kan het zijn dat je in een arbeidsconflict komt. Binnen het onderwijs is dit mij meermaals overkomen en dit heb ik ook gezien bij meerdere collega’s. Alleen wijzen op je rechten heeft niet altijd nut, daarom is het nodig dat er vakbonden zijn die je hierbij helpen. Waaruit blijkt dat je rechten uitoefenen, niet een vast gegeven is…

Los hiervan, als je beter kijkt zie je dat er in Nederland misstanden zijn, zoals:

- Behandeling arbeidsmigranten. Ze werken voor een karig loon, onder slechte woonomstandigheden. Mensen die zo op straat gegooid kunnen worden. Wat ook gebeurt.

- Bezuinigingen in de zorg

- Uitkleding WW en WIA

- AOW-leeftijd die steeds verder oploopt

- Loonkloof tussen vrouwen en mannen

-Zwangerschapsdiscriminatie

- Te weinig vrouwen aan de top.

Dit rijtje, wat niet compleet is, toont aan dat de Dag van de Arbeid nodig is.

In Oost-Groningen zijn we strijdlustig, zeker als het op onrecht aankomt. In 1969 was er een staking van vrouwen in Nieuwe Pekela, bij de Champ Clark fabriek (sigaren). Een eerste vrouwenstaking in Nederland. Voor deze vrouwenstaking was er een staking door mannen geweest, onder de revolutiewind van Frè Meis (CPN/GroenLinks). De mannen kregen door de staking een loonsverhoging, maar de vrouwen werd niets verteld! Uiteindelijk kwamen de vrouwen erachter en gingen ze staken zonder hulp van de vakbond. Vlak voor kerst kregen de stakende vrouwen een ontslagbrief. Hierop hebben ze hulp ingeschakeld van de vakbond en uiteindelijk, na vier weken, kregen de vrouwen hun zin. De staking dwong de sigarendirecteur zich te houden aan het CAO. Hierdoor kregen de vrouwen én mannen een loonsverhoging.

Enkele jaren later legden de vrouwen in Winschoten, bij een ritssluitingsfabriek het werk neer. De vrouwen kregen hier voor hetzelfde werk dertig procent minder betaald dan hun

mannelijke collega’s. Helaas had de staking geen resultaat en uiteindelijk gingen ze onder stil protest verder werken voor hetzelfde loon.

In 1975 werd de Wet Gelijke Beloning aangenomen. Hiermee werd wettelijk bepaald dat men niet meer of minder betaald mag worden op basis van geslacht. Helaas heeft dit nog steeds niet de juiste uitwerking, want er is nog steeds een loonkloof tussen vrouwen en mannen. Niet voor niets zei Grietje Schoonhoven, een van de stakers vanuit Pekela en Winschoten: ‘eigenlijk is er niets veranderd sinds we hebben gestaakt.’

Met de komst van de nieuwe partij ‘Progressief Nederland’ gaan we de Dag van de Arbeid weer grootser uitdragen. Deze dag is hard nodig: om de rechten die verworven zijn te behouden én uitvoering aan te geven. Om rechten te krijgen waar de arbeiders recht op hebben.

PRO Westerwolde viert deze dag al op een nieuwe spraakmakende wijze. Een interessante avond inrichten over De Dag van de Arbeid met sprekers en muziek. Én elk jaar een wens-boom planten.

Mijn wens voor de boom: Dag van de Arbeid grootser vieren in verbintenis met elkaar. Waarbij we strijden voor de arbeidsrechten van ieder mens. In gezamenlijkheid en als nieuwe beweging PRO Nederland.

PRO arbeidsrechten.

Welkom thuis bij Progressief Nederland.

Nadja Boom

Bronnen: https://www.fnv.nl/acties/dag-van-de-arbeid/blokken/wat-is-de-dag-van-d…, geraadpleegd op 1 mei 2026.

Vraauwlu, Iris van den Brand en Sanne Meijer, hoofdstuk activisme.

 

Foto's gemaakt door: Meijco van Velzen